Tin tức
Ngành Gỗ : Tăng Trưởng Cao Nhưng Thiếu Bền Vững
Ngày đăng: 02/01/2009

Với kim ngạch xuất khẩu đạt hơn 2 tỷ USD, ngành gỗ đã vượt mục tiêu đề ra đến năm 2010. Dù rất mừng vì thành tích này, nhưng trong xu thế hội nhập, nhiều doanh nghiệp lại tỏ ra băn khoăn về định hướng phát triển của ngành: Làm thế nào để duy trì tốc độ phát triển tối thiểu 20% /năm; làm thế nào để Việt Nam trở thành cường quốc về xuất khẩu sản phẩm gỗ?...

Kim ngạch xuất khẩu đồ gỗ của Việt Nam năm nay ước đạt hơn 2 tỷ USD, tăng 38% so với năm 2005 và hoàn thành sớm hơn mục tiêu mà ngành đã đề ra là đến năm 2010 đạt 2 tỷ USD. Đây cũng là một trong 5 mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu cao nhất cả nước. Dù rất mừng vì thành tích này, nhưng trong xu thế hội nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), nhiều doanh nghiệp lại tỏ ra băn khoăn về định hướng phát triển của ngành: Làm thế nào để duy trì tốc độ phát triển tối thiểu 20% /năm; làm thế nào để Việt Nam trở thành cường quốc về xuất khẩu sản phẩm gỗ?...

im ngạch cao, hiệu quả có cao?

Bên cạnh niềm vui về tốc độ tăng trưởng xuất khẩu ngành gỗ cao, nhiều người lại tỏ ra băn khoăn về hiệu quả mà ngành gỗ mang lại. Giống như nhiều mặt hàng xuất khẩu chủ lực khác, vấn đề khó khăn nhất đối với các doanh nghiệp chế biến gỗ Việt Nam là ổn định nguồn nguyên liệu sản xuất, vì chúng ta phải nhập khẩu tới 80% nguyên liệu gỗ, chiếm tới 60% giá thành sản phẩm. Thực tế, trong 2 tỷ USD kim ngạch xuất khảu gỗ năm 2006, các doanh nghiệp Việt Nam được hưởng lợi bao nhiêu?

Đại diện Tổng công ty sản xuất đầu tư dịch vụ XNK Bình Định tính toán: “Trong 2 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu gỗ năm 2006, các doanh nghiệp đã phải bỏ ra hơn 1 tỷ USD để nhập khẩu nguyên liệu gỗ và không tính được bao nhiêu là chi phí ảo hoặc lãng phí trong giá nguyên liệu mà doanh nghiệp phải tính vào giá thành sản phẩm". Ông Phùng Văn Hà, Giám đốc Nhà máy chế biến gỗ, thuộc Công ty cổ phần An Khánh (Hải Phòng) cho biết: "Do thiếu thông tin và năng lực tài chính không đủ lớn, nên doanh nghiệp khó có thể tự mua một tàu gỗ về để sản xuất. Hiện nay, chúng tôi phải liên kết với một số đơn vị ở Quy Nhơn, họ nhập khẩu một tàu nguyên liệu gỗ về thì mình ké họ từ 1.000 – 2.000 m3, sau đó lại chuyển về Hải Phòng. Do đó, phải chi phí vốn rất lớn và rất khó khăn cho doanh nghiệp".

Thực tế, do khó khăn về nguyên liệu, nên đã có không ít doanh nghiệp Việt Nam trở thành nơi sản xuất gia công sản phẩm và do đó, hiệu quả thu về thấp.

Liên kết để tạo sức mạnh hội nhập

Mặc dù số lượng doanh nghiệp chế biến gỗ xuất khẩu của Việt Nam là hơn 300, nhưng trong số đó hầu hết là quy mô vừa và nhỏ. Ông Nguyễn Trọng Xan, Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc Công ty VINAFOR Đà Nẵng băn khoăng: “Lâu nay doanh nghiệp chế biến gỗ xuất khẩu gọi là lớn ở Việt Nam cũng chỉ có khoảng trên 10 tỷ đồng, nhưng với nước ngoài 10 tỷ đồng thì cũng chưa được 1 triệu USD, thì làm sao mà lớn được”. Với quy mô đó, các doanh nghiệp gỗ Việt Nam khó có thể cạnh tranh được với một số doanh nghiệp ở các nước xung quanh như: Thái Lan, Malaysia, Trung Quốc...

Thực tế, số doanh nghiệp Việt Nam có thể sản xuất xuất khẩu 100 container/tháng trở lên hay nhà máy có diện tích trên 10 ha là rất hiếm. Chính điều này đã khiến nhiều doanh nghiệp chế biến gỗ xuất khẩu của Việt Nam phải bỏ lỡ những hợp đồng lớn do không đủ năng lực sản xuất và cung cấp sản phẩm. Nhiều doanh nghiệp muốn xuất khẩu sang các thị trường lớn như: Mỹ, EU, Nhật Bản đã phải qua trung gian nước ngoài để đến với nhà phân phối lớn. Ông Phùng Văn Hà cho rằng: "Nếu như trước đây, các doanh nghiệp ngành gỗ thường quen với các thị trường truyền thống mà không có mở rộng thị trường, không liên kết với nhau, thì bây giờ không còn cách nào khác, các doanh nghiệp phải tự tìm kiếm, liên kết lại với nhau. Như doanh nghiệp của tôi ở Hải Phòng, chúng tôi liên kết với các doanh nghiệp sản xuất trên địa bàn và cả một số đơn vị ở Hà Nội để mình có thêm thế mạnh và có thể hỗ trợ nhau được".

Theo ông Phùng Văn Hà, lợi ích của việc liên kết này không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng được những đơn hàng lớn từ phía đối tác Mỹ, EU, mà còn giúp doanh nghiệp có điều kiện sản xuất những mặt hàng có giá trị gia tăng cao hơn, xuất khẩu sang thị trường Nhật. Ông Phùng Văn Hà so sánh: "Trị giá một contener sản phẩm gỗ ngoài trời xuất sang EU khoảng 17.000 - 20.0000 USD, nhưng nếu làm 1 contener sản phẩm gỗ trong nhà xuất sang Nhật trị giá khoảng 40.000 – 60.000 USD. Như vậy, giá trị nó sẽ tăng lên và lợi nhuận mà doanh nghiệp thu được sẽ lớn hơn".

Hồng Nga (Theo SGGP)

Các tin khác